“Scannerluisteren in Friesland”

Ook in Friesland was tussen de jaren 80 en 2005 veel te beluisteren. Door het ontbreken van grote steden was het etherverkeer meestal niet zo intensief als in de Randstad, maar er viel genoeg te genieten. Mijn luistercarrière begon 25 jaar geleden met een goedkoop kristal-scannertje, daarna volgde algauw een computerscanner. Een handscanner met kristallen kwam er ook, maar deze beviel me niet vanwege de lage gevoeligheid. Van alle communicatie is weinig bewaard gebleken. Het luisteren naar de scanner was toch vooral consumptief en aan het maken van opnames bij bijzondere gelegenheden dacht je niet...

 

De Rijkspolitie: Alex: Weinig communicatie in Friesland, des te meer landelijk. Pas later kwamen de Porsches van de AVD ook in het noorden.

Ik had dit kanaal meestal uitgeschakeld, want ik vond het erg druk! “Peter”: Beperkte communicatie in Friesland. Alleen actief met Koninklijke bezoeken e.d.


Regiopolitie: Via de 86 MHz was de politie in heel te Friesland beluisteren. Je ging er even voor zitten als de centralist de woorden ‘assistentie collega’s’ of ‘etherstilte’. In het eerste geval zaten er agenten in het nauw, in het tweede geval was er iets belangrijks gaande zoals een overval of een ongeval. Spannend waren de nachtelijke zoektochten door de weilanden naar bijvoorbeeld dieven, overvallers, e.d.. vanwege de intensieve communicatie beleefde je het mee. Ook leefde je mee met de agenten, die soms happend naar adem, door de weilanden renden. Veel zoektochten werden afgesloten met ‘kan de hondengeleider ook komen?’.

Ook de diverse gemeentepolitiekorpsen wel beluisterd. Sommige kanalen waren erg rustig. Die van de gemeentepolitie Leeuwarden waren het drukst. Hier werkte een centralist die – als er naar zijn zin teveel gekletst werd door de agenten onderling – riep: einde relais! De man had ook nog een schelle hese stem, dus dat hielp meestal wel.

 

Marechausse: Veel kort verkeer, zoals in- en uitmelden voor de poort van de brigade. Af en toe werd een kenteken opgevraagd. Zo hoorde ik eens dat de eigenaar van een zeilbootje dat bij de Afsluitdijk lag, werd nagetrokken. Dat bleek een zekere A. Ribbens uit Beetsterzwaag te zijn, ook wel bekend als carnavalszanger..! Ook ik heb een tijd op een andere KMAR-frequentie naar de ‘nul-acht’ geluisterd voornamelijk gebruikt bij militaire kolonnes.

 

De Spoorwegpolitie: Hoewel mijn woonplaats aan de spoorlijn Zwolle-Leeuwarden ligt was er hier weinig te beluisteren op de frequenties in de 166 MHz. In een nabijgelegen dorp stond een zender en deze frequentie liep, naast de onderlinge frequente altijd mee. In die jaren weinig op gehoord. Alleen met het vervoer van voetbalsupporters kon je soms wel eens wat korte communicatie horen met bijvoorbeeld de meldkamer.

 

Openbaar vervoer: Zodra Telerail in het noorden in de lucht kwam, heb ik er naar geluisterd. Veel ‘dienst’verkeer en ‘lastgevingen’. Grappig vond ik dat een machinist door de centralist ‘meester’ werd/wordt genoemd.

Busvervoer (het zogenaamde Combo-net) boeide mij maar matig. Alleen met bijzondere (weers-) omstandigheden zette ik het bij.

 

Mobilofoon/Autotelefoon: De mobilofoon op 85 MHz was tot begin jaren 80 in gebruik. Kon je inbouwen je auto of meezeulen. Nog net het staartje hiervan meegemaakt. In die tijd moest je via een telefoniste een verbinding aanvragen. Vaak media-mensen of zakenlui. ATF1 op de 153 MHz: Welgestelde zakenlieden, journalisten, mensen met belangrijke functies maar ook binnenvaartschippers gebruikten dit apparaat vaak. Later verhuisde men naar de 450 – 460 MHz. Dit was voor mij het hoogtepunt, want toen kwam het apparaat in het bezit van de gewone man. Ook een aantal keren Bekende Nederlanders gehoord, op bezoek in Friesland. Hoogtepunten waren bijvoorbeeld de Elfstedentochten, toen ook veel media Friesland bezocht.

 

KNBRD (160 MHz) In de ’80-er en ’90-jaren werden in Friesland een aantal Elfstedentochten op de surfplank gehouden. De Koninklijke Nederlandse Bond tot het Redden van Drenkelingen (KNBRD) was altijd met een verbindingswagen aanwezig. De surfers werden in bootjes en auto’s gevolgd. Ik was, als ervaren scannerluisteraar, altijd erg onder de indruk van de professionaliteit van de (vrijwillige?) centralisten. Hier was ook een dame bij, die het klappen van de zweep goed kende.

 

Welke merken en types scanners ik gehad heb in de loop der jaren weet ik niet meer precies, het ging me puur om het luisteren. Volgens mij was de eerste kristalscanner van mijn vader een FB VLU Superscanner. Later kreeg ik een computerscanner, merk weet ik niet meer. Om niets te missen, had ik zo’n rood kastje gekocht. Je kon dat aan een opname-apparaat (cassetterecorder in mijn geval) koppelen. Zodra er geluid werd ontvangen, ging de band lopen. Zo kon je ‘s morgens beluisteren wat er ‘s nachts was gebeurd.

 

Cor H.