“Roerige tijden in Amsterdam”

Ergens in de jaren 70 ontdekte ik de Amsterdamse politieradio op een oude houten buizenradio. Zo werd vooral ‘s-avonds menig uurtje achter de radio doorgebracht. Scanners zag ik voor het eerst bij dumpzaak Loe Lap in de Reguliersbreestraat. Er stonden een aantal modellen uitgestald op een plankje en je kon in de winkel “live” meeluisteren.

 

Het waren roerige tijden in Amsterdam zo rond 1980. In maart werd in de Vondelstraat een veldslag uitgevochten tussen krakers en ME waarbij zelfs tanks werden ingezet. Op 30 april stond de inhuldiging van de nieuwe koningin Beatrix gepland. Op de politieradio was in de ochtend wel wat rumoer te horen in de Kinkerstraat, maar dat was ver van de Dam. Dus als 15-jarige jongen maar op goed geluk richting Dam gefietst om te gaan kijken naar het spektakel van de troonswisseling (Een scanner had ik toen nog niet). Fiets neergezet bij de Munt en verder gaan lopen. Op de Dam werd al snel duidelijk dat er wat gaande was. Constant sirenes, een helicopter vloog zeer laag over de mensen massa en agenten stonden onrustig aan de afzetting. Inmiddels werd ook steeds meer lawaai hoorbaar en waren rookwolken vanaf het Rokin te zien. Krakers en hun “sympathisanten” konden de Dam uiteindelijk tot zo'n 100 meter benaderen waar ze door de Mobiele Eenheid met veel moeite tot stoppen werden gebracht. Teruglopen naar de Munt ging niet meer; overal wolken traangas, stenen in brand gestoken kraampjes en alle stegen afgezet door grimmig kijkende agenten. Uiteindelijk kon ik via een enorme omweg toch de Munt weer bereiken... mijn fiets stond nog onaangeroerd op z’n plekje. Niet lang daarna kocht ik mijn eerste scanner; een Jomaco 127 voorzien van de nodige kristallen. Er zouden nog vele modellen volgen...

 

In de jaren 90 woonde ik in de Venserpolder een wijk vlakbij de Bijlmermeer. Op 4 oktober 1992 werd een rustige avond wreed verstoord door talloze sirenes. Natuurlijk even snel de scanner aangezet en aan de hectische berichtgeving werd meteen duidelijk dat het menis was: er zou een vliegtuig zijn neergestort op de flat Kruitberg in de Bijlmer. Omdat het niet ver van mijn woning was ben ik toch maar even een kijkje gaan nemen (tsja, een ramptoerist dus). Het was een ongelofelijk schouwspel; een enorme vuurzee en de geur van kerosine. Veel hectische berichtgeving op de objectporto’s van de brandweer. Ook de speciale crashtenders van de brandwer Schiphol waren inmiddels ter plaatse. Aan opnames maken dacht ik toen niet, bovendien had ik er toen de apparatuur niet voor...

 

Er viel natuurlijk nog veel meer te beluisteren in en rondom de hoofdstad. In de jaren 90 werkte ik vlakbij de Nederlandse Bank en zag vrijwel dagelijks de zwaar beveiligde waardetransporten komen en gaan begeleid door motoren en gepantserde jeeps van de Koninklijke Marechaussee. Nu was te zien dat er veel radiocontact was tussen de motorrijders en de overige voertuigen, maar op de bekende kanalen van de KMAR bleef het stil. Uiteindelijk is het via een frequentiecounter (toen nog een zeer prijzig ding) toch gelukt de frequentie te achterhalen; dit was 164.4900 Mhz. Pas jaren later gingen de transporten gebruikmaken van de 448 Mhz band met digitale encryptie.

 

De trams en bussen van het GVB waren ook wel aardig om mee te luisteren. Deze werkten toen in de 155 MHz met de bekende toonriedeltjes die je ook vaak als passagier in bus en tram kon meeluisteren. Grote incidenten in de stad werden door de centraalpost altijd doorgegeven via de mobilofoon. Ook op de TCA taxi frequenties in de 158 MHz was het vaak een kakofonie van gesprekken en toonriedeltjes.

 

Op de zaterdagen waren regelmatig de “zakkenrollersteams” van de politie te beluisteren. In de jaren 80 en begin 90 maakte men gebruik van simplex frequenties in de 154 Mhz band. Deze portofoons hadden maar zeer beperkt bereik en je moest dan ook vaak bovenop de actie zitten om deze te kunnen ontvangen. Later ging men gebruikmaken van de “AKT-kanalen” via een relais en kon je gewoon thuisblijven om deze acties te volgen.

 

Met de UBC780 trunktracker heb ik lange tijd het Motorola Smartnet van de Marechaussee op Schiphol kunnen beluisteren. Er was 1 gespreksgroep waarop encryptie zat, alle overige beveiligings- en surveillancetaken van de KMAR waren prima mee te luisteren. Het netwerk werd ook gebruikt door op Schiphol werkzame beveiligingsdiensten t.b.v. de fouillering bij de gates.

 

Momenteel luister ik nog steeds regelmatig naar de scanner, maar helaas is er nog maar weinig overgebleven. De scheepvaartcommunicatie (marifoon) in de Amsterdamse havens is nog redelijk actief en ook Schiphol ligt binnen het ontvangstbereik. Verder zijn nog enkele lokale bedrijfsnetjes actief en bij een evenement is het ook nog wel interessant om de scanner even aan te zetten.

Het luisteren blijft voor mij toch een soort verslaving (ook wel hobby genaamd) waar maar moeilijk vanaf te komen is...

 

Mark Schutte 2016

Jomaco 127 F/V kristalscanner

 

Foto: ANP Historsich archief: ANP - Cor Mulder - Bijlmerramp 04-10-1992.

30 april 1980; ME'ers staan klaar om traangas granaten af te vuren

Foto: ANP Historsich archief: ANP -Foundation  30-04-1980

30 april 1980; Anarchie op het Rokin na hevige rellen

Foto: ANP Historsich archief: ANP -Foundation  30-04-1980