“Bauerbakken, treinkapingen en de blauwe taxi”

In 1966 vertoefde ik voor een stageperiode bij het ochtendblad De Telegraaf, waar ik via de toenmalige fotografen Anton C. Veldkamp, Nico Koster en Peter Zonneveld in contact kwam met een destijds nog zeer jeugdige radiofreak Arthur Otto Bauer. Hij woonde bij z’n moeder op een etagewoning in een steegje dat parallel loopt aan de Damstraat; de naam is mij helaas ontschoten. Later vestigde hij zich met een televisie-reparatiebedrijf aan de Pater Pirestraat in Diemen. Arthur was voor de Telegraafredactie jarenlang het brein achter de afluisterpraktijken m.b.t. de politieradio.

 

Hij zag in eigen beheer kans speciale, kristalgestuurde ontvangers (door het journaille aangeduid als rellenbakken) te vervaardigen, zodat de mediavertegenwoordigers niet langer waren aangewezen op getrimde, squelchloze FM-radio’s. De ontvangers waren in die tijd ‘hot’. Temeer daar in 1966, op 14 juni om precies te zijn, de Telegraaf historie maakte door tijdens het bekende bouwvakkersoproer doelwit te zijn van een woedende volksmenigte.

 

Aanvankelijk was er slechts een type beschikbaar, de MKE10. Een 12-kanaals, kristalgestuurde ontvanger. Het apparaat was naast ruisonderdrukking voorzien van een relaisschakeling, zodat je met een goede buitenantenne ook het etherverkeer op de lager gelegen mobiele frequentie kon beluisteren. Tevens was een scramble-module ingebouwd, zodat je voor die tijd zeker over een geavanceerd

stukje ontvangertechniek kon spreken.

 

Er zijn er vele tientallen van verkocht aan hoofdzakelijk journalisten en persfotografen. Prijs zo’n 1500(!) gulden per stuk, maar wel met levenslange garantie... Later kwam een exemplaar waarmee twee kanalen tegelijk konden worden beluisterd, de MKE20. De high-end versie werd gevormd door de MKE30, een 100-kanaals uitvoering, waarbij de kanalenkiezer was vervangen door drukknopjes met cijferaanduidingen die correspondeerden met de nummers van PVD-kanalen.

 

Ik heb goede herinneringen aan de MKE10. Toen ik in 1975 als Telegraafcorrespondent in Groningen op weg was naar een persconferentie in Emmen, hoorde ik op het reguliere RP-kanaal dat er in de omgeving van Beilen een trein stil stond bij Wijster. Het draaide uiteindelijk uit op een journalistiek hoogtepunt om nooit te vergeten. Ik belandde uiteindelijk in een boerderij op zo’n 80 meter van de door Molukkers gekaapte trein. Het avontuur begon om half elf ’s ochtends en duurde bijna 14 dagen. Ik had de mazzel dat Arthur Bauer drie dagen eerder het juist in ons land geïntroduceerde ‘Peter’-kanaal in mijn ontvanger had gemonteerd, waar vooral de eerste uren het etherverkeer op werd afgewikkeld.

 

In de periode van 1965 tot ongeveer 1973 waren de rellenbakken van Bauer toonaangevende politie-ontvangers. Pas in 1975 stapten mediavertegenwoordigers massaal over naar de door Aad Isaacs in Schiedam uit Amerika geïmporteerde Cuna-ontvangers. Het grote voordeel van die scanners was natuurlijk dat ze 16 kanalen tegelijk konden ontvangen in VHF-laag en hoog en later ook UHF. Toen werden ook de VHF-frequenties van ambulances en brandweer populair. Ik beschik nog steeds over een leuk portabel 4-kanaals Midland scannertje uit die tijd. Mijn eerste ervaringen met de ‘politieradio’ dateren uit het midden van de vijftiger jaren, toen af en toe voor mij vreemde stemmen klonken uit een radio in de huiskamer bij kapper Strating in de Jozef Israelstraat in Groningen. Er werd nogal geheimzinnig over gedaan… Vooral toen in de onmiddellijke omgeving van die straat een in die tijd bekende hoogleraar z’n maitresse vermoordde, zat half Groningen aan de FM-radio gekluisterd. Bevindingen van de politiepatrouille die het eerst op de plaats delict arriveerde klonken immers luid en duidelijk door de huiskamers…

 

Dat je de politiemobilofoon – in wat men in de Martinistad aanduidde als ‘de blauwe taxi’ – via een gewone radio kon beluisteren ging kort na de ingebruikneming van de eerste mobilofoons bij het politiekorps als een lopend vuurtje door de stad. Als kind schonk je hier echter nog niet zoveel aandacht aan. Niet wetend dat het jaren later als een belangrijk stuk gereedschap zou gaan gelden…

 

Ik heb naast mijn reguliere journalistieke taken altijd de communicatiezaken voor het Dagblad van het Noorden (35 jaar mijn uitstekende werkgever) mogen behartigen.

 

Bert van D.

MKE 10

MKE 20

MKE 30